Όταν σκεφτόμαστε τη yoga, συχνά φανταζόμαστε στάσεις, διατάσεις, ίσως μια ήρεμη αναπνοή. Ελάχιστοι όμως γνωρίζουν ότι πίσω από κάθε άσανα κρύβεται ένα ολόκληρο ηθικό και φιλοσοφικό πλαίσιο, τα Yamas και τα Niyamas. Πρόκειται για τα δύο πρώτα από τα οκτώ «σκέλη» της yoga, όπως τα περιέγραψε ο Πατάντζαλι στα Yoga Sutras, πολλούς αιώνες πριν.
Τα Yamas αφορούν τη σχέση μας με τον εξωτερικό κόσμο, τον τρόπο που συμπεριφερόμαστε απέναντι στους άλλους ανθρώπους και στο περιβάλλον μας. Είναι πέντε, και το καθένα αποτελεί μια πρόσκληση για πιο συνειδητή, ηθική στάση ζωής:
- Η Ahimsa, σημαίνει μη βία, όχι μόνο προς τους άλλους, αλλά και προς τον εαυτό μας. Στην πράξη, είναι η καλοσύνη με την οποία ακούμε το σώμα μας στο μάθημα, αντί να το πιέζουμε πέρα από τα όριά του.
- Η Satya είναι η αλήθεια, η ειλικρίνεια στα λόγια, αλλά και στις σκέψεις μας. Σημαίνει να μη λέμε ψέματα, αλλά και να μην κρυβόμαστε από τον ίδιο μας τον εαυτό.
- Η Asteya σημαίνει να μην κλέβουμε, ούτε αντικείμενα, αλλά ούτε και τον χρόνο ή την ενέργεια των ανθρώπων γύρω μας. Είναι επίσης η απελευθέρωση από τη ζήλια και τη σύγκριση, που «κλέβουν» εσωτερικά την ηρεμία μας.
- Η Brahmacharya αφορά τη συνετή διαχείριση της ζωτικής μας ενέργειας, να μην τη σπαταλάμε άσκοπα, αλλά να την κατευθύνουμε σε ό,τι πραγματικά έχει αξία για εμάς.
- Η Aparigraha μας καλεί στη μη προσκόλληση, να μη συσσωρεύουμε περισσότερα απ' όσα χρειαζόμαστε και να αφήνουμε ανθρώπους και καταστάσεις να είναι όπως είναι.
Αν τα Yamas κοιτούν προς τα έξω, τα Niyamas κοιτούν προς τα μέσα. Αφορούν την προσωπική μας πειθαρχία, τις συνήθειες και τη στάση που καλλιεργούμε απέναντι στον εαυτό μας.
- Η Saucha είναι η καθαρότητα σώματος και νου, η φροντίδα του εαυτού μας και η απελευθέρωση από τοξικές σκέψεις.
- Η Santosha, από την άλλη, είναι η ικανοποίηση, η ευγνωμοσύνη για ό,τι έχουμε ήδη, αντί να κυνηγάμε συνεχώς το επόμενο «περισσότερο».
- Η Tapas είναι η εσωτερική φωτιά, η πειθαρχία που μας κρατά σταθερούς ακόμα και όταν είναι δύσκολο.
- Η Svadhyaya είναι η αυτογνωσία, η ειλικρινής παρατήρηση του εαυτού μας, χωρίς κρίση.
- Η Ishvara Pranidhana, είναι η παράδοση, η εμπιστοσύνη σε κάτι μεγαλύτερο από εμάς, η ταπεινότητα να αφήνουμε ό,τι δεν μπορούμε να ελέγξουμε.
Τα Yamas και τα Niyamas δεν είναι κανόνες προς τήρηση, ούτε τεστ που περνάμε ή αποτυγχάνουμε. Είναι μια πυξίδα, μια πρόσκληση να ζούμε την πρακτική μας πέρα από το ματ, σε κάθε μας επιλογή, λέξη και ανάσα.